ENGLISH

Reniere&Depla — The story: Réceptacle

------------------

DUTCH

Reniere&Depla — Het verhaal: Réceptacle

------------------

Het verhaal
Réceptacle (lieu où se trouvent rassembleés des choses, des personnes venues de plusieurs endroits)

Een hommage aan Juan Munoz.

Voorwoord
Op reis in Frankrijk ontdekten het kunstenaarsduo Reniere&Depla een tijdelijke constructie die jaarlijks heropgebouwd wordt. Ze vertoont een merkwaardige gelijkenis met de ontdekking die de antropoloog André Friedmann maakte in het dorp Zurite in de Peruviaanse hooglanden. Deze revelatie wordt door Juan Muñoz in ‘Segment’ verhaald.
Als een hommage aan deze Spaanse kunstenaar wordt dit jaarlijks hernieuwde gebeuren door Reniere&Depla visueel vastgelegd.

De ontdekking
Tijdens onze omzwervingen in het midden van Zuid-West Frankrijk verbleven wij in een afgelegen dorpje. Ontroerd door de rust en de authenticiteit van La Barbinie kwamen we er vaak terug. Verwonderd konden we er een merkwaardig verschijnsel waarnemen.
In de lente, op het ogenblik dat de knoppen van bomen en struiken zwellen en bij het begin van de nieuwe maan, kwamen de bewoners van La Barbinie samen om een vreemde constructie op te trekken, een soort skelet van palen en takken. Ondertussen brachten enkele vrouwen grote veelkleurige doeken dichterbij, een samennaaisel van stukken afgedragen kledij. Dit lappendeken werd op het dak aangebracht en als een dekziel vastgeknoopt.
Het lappendekken is een patchwork gemaakt van afgedankte kledingstuken van de mensen uit het dorp. Ieder jaar opnieuw naaien ze met dezelfde steek een reuze dekzeil aan elkaar.
Ze vergeten hierbij iedere vorm: vrouwen-, mannen- en kinderkledij, verzameld over de tijd heen, steeds opnieuw aangepast en versteld.Alleen weefsel en kleur vormen dit gigantisch deken. De geuren vergroeid in hun vezels zullen straks door de wind meegenomen worden
Af en toe zagen we mensen langskomen die samen of alleen even bleven staan.
Anderen wandelden er rustig door, zonder stil te staan of wandelden er omheen in steeds herhaalde kringbewegingen. Nog anderen raakten het lappendekken vluchtig aan, streelden het of verborgen hun gezicht er even in. Muzikanten kwamen, nodigden met hun zang de mensen uit en tot laat in de nacht werd er gezongen.
Boeren en arbeiders, notabelen en inwijkelingen, jong en oud werden door het aardse ritueel van eten en drinken deelachtig aan de eigenheid van deze plaats en tijd…

Een vergelijking met ‘La Posa’
In Segment (Centre d’Art contemporain, Genève, The Renaissance Art Society at the University of Chicago (1990)) verhaalt Juan Munoz over een dorp Zurite genaamd, in de Peruviaanse hooglanden, waar een overleden vriend en antropoloog Friedmann een bouwwerk ‘La Posa’ genaamd ontdekte ,dat refereert naar de ware oorsprong van het volstrekte raadsel dat wij ‘ruimte’ noemen. Dit gebouw wordt jaarlijks opnieuw opgetrokken als een constructie van lange palen, dunne boomstammen en touw. Het heeft geen bijzondere vormgeving en geen dakbedekking. Het wordt door willekeurige dorpsbewoners op willekeurige momenten bezocht en het wordt ieder jaar opnieuw met de grond gelijk gemaakt.
Als het verlangen er is doet zich van tijd tot tijd de mogelijkheid voor om een ruimte te construeren waar het volgende ogenblik eindeloos wordt opgeschort, voor onbepaalde tijd is uitgesteld. Een ruimte waar de toekomst, altijd op komst, nooit plaatsvindt. (J.M.)”

Een vormelijke onwaarheid die de waarheid draagt…
Dit bevreemdend bouwsel noemden ze ‘Réceptacle’ en het wordt beschouwd als een plaats van samenkomst en voorbijgaan, waar energie en herinnering samen versmelten, waar in stilte het verleden en de toekomst zichzelf benoemen, waar woorden een andere draagkracht krijgen dan hun alledaagse werkvorm.
Deze lineaire constructie bedekt met een gigantisch patchwork van herinnneringen, van met betekenis opgeladen materialen, van mensengeschiedenis heeft niets nostalgisch.
Dit ‘Réceptacle’ zet (cfr.Bachelard) bij de toeschouwer een fenomenologisch doublet in beweging, waarbij men enerzijds een weerklank hoort van de diverse vlakken van onze samenleving en waarbij anderzijds een weergalm naklinkt in de diepte van onze eigen geest. Dit zich naar binnenplooien naar de diepte van onszelf is geen melancholisch gebeuren.
Deze letterlijk jaarlijks vernieuwde poëtische constructie die het ‘Réceptacle’ eigenlijk is, heeft banden met archetypes die slapen in de dieptes van ons onderbewustzijn en het is eerder de prikkel van dit jaarlijks hernieuwde beeld die echo’s losmaakt uit ons diepste verleden.
Wanneer de toeschouwer uiteindelijk kiest om het ‘Réceptacle’ te betreden, om het te bewonen in de dichterlijke zin, verblijft hij in de aanwezigheid van de goden. Op zo een ogenblik is men in staat om zich een beeld te vormen van de tussenruimte tussen hemel en aarde, nl. die plaats die aangewezen is voor menselijke bewoning, en met dit bewustzijn wordt de mens op dat ogenblik zich bewust van zijn menszijn.

Fictie als een draagvorm van de waarheid…
Voor de mensen die geloven is dit een antwoord en resten er geen vragen.
Voor de ongelovigen onder ons is dit geen antwoord en leven we verder met alle vragen.
Nog anders zijn de eigenzinnige éénlingen, die het ‘Réceptacle’ betreden en bewonen omdat ze zich diep in zichzelf een ontdekkingsreiziger wanen. Vanuit hun verwondering ervaren zij zoiets als de oorspronkelijke verrukking en verbijstering bij het ervaren van het ongekende en zijn zij bij het buitenstappen een ander mens geworden.

— Reniere&Depla

Links
Bekijk de reeks Réceptacle